Tại Hội nghị, các Bộ trưởng ghi nhận những phát triển tích cực trong quan hệ và hợp tác ASEAN-Hoa Kỳ trên cơ sở việc Kế hoạch hành động triển khai Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện (CSP) giai đoạn 2021-2025 vừa hoàn thành. Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Marco Rubio tái khẳng định cam kết “ủng hộ 100%” vai trò trung tâm của ASEAN; đánh giá Đông Nam Á là động lực tăng trưởng toàn cầu của thế kỷ 21, gắn kết trực tiếp quan tâm và lợi ích của Hoa Kỳ ở khu vực; cam kết tiếp tục các khoản đầu tư, viện trợ quan trong cho khu vực, tập trung vào lĩnh vực chuỗi cung ứng bền vững, kinh tế số và an ninh năng lượng, trong đó tiếp tục hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng của ASEAN, kết nối lưới điện và hợp tác năng lượng hạt nhân dân sự.
Các Bộ trưởng khẳng định ưu tiên hoàn tất Chương trình công tác toàn diện triển khai Tuyên bố Tầm nhìn chung ASEAN – Hoa Kỳ năm 2025 và hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ đối thoại ASEAN – Hoa Kỳ vào năm 2027 với nhiều hoạt động ý nghĩa, trong đó có khả năng tổ chức Hội nghị Cấp cao kỷ niệm ASEAN –Hoa Kỳ. Các Bộ trưởng nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao nhằm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ kinh tế. Hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục – đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Hợp tác về y tế và quản lý thiên tai cũng sẽ được mở rộng trong giai đoạn mới. Các Bộ trưởng nhất trí cần tiếp tục thúc đẩy triển khai các dự án cụ thể trong khuôn khổ Tài liệu quan điểm ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (AOIP), tăng cường hợp tác ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống như khủng bố, tội phạm mạng, mua bán người, ma túy và lừa đảo trực tuyến. ASEAN cũng đánh giá cao cam kết của Hoa Kỳ ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tích cực tham gia các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, đồng thời ghi nhận đề xuất xây dựng Tuyên bố của Lãnh đạo ASEAN – Hoa Kỳ về “10 nguyên tắc công - tư trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến”.
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá cao cam kết của Hoa Kỳ đối với hòa bình, ổn định và phát triển khu vực, đồng thời đề nghị hai bên sớm hoàn tất và triển khai hiệu quả Chương trình công tác toàn diện giai đoạn mới. Về hợp tác kinh tế, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị hai bên thúc đẩy thương mại và đầu tư cởi mở, minh bạch và cùng có lợi, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và kết nối năng lượng khu vực. Bộ trưởng cũng đề nghị Hoa Kỳ tiếp tục hỗ trợ hợp tác tiểu vùng Mê Công, nhất là trong các lĩnh vực quản lý nguồn nước, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng bền vững và nguồn nhân lực. Trước những diễn biến phức tạp của tình hình khu vực và quốc tế, Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế; đánh giá cao sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với lập trường nguyên tắc của ASEAN về vấn đề Biển Đông, đồng thời kêu gọi Hoa Kỳ tiếp tục hỗ trợ xây dựng cấu trúc khu vực cởi mở, bao trùm, minh bạch, tự cường và dựa trên luật lệ với ASEAN là trung tâm. Về tình hình Trung Đông, Bộ trưởng kêu gọi các bên thúc đẩy đối thoại, khôi phục lại các tuyến giao thông an toàn, liên tục và không bị cản trở tại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng lâu dài của việc bảo vệ tự do hàng hải, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982./.




